આ વેબસાઇટ તમારા વપરાશકર્તા અનુભવને સુધારવા માટે કૂકીઝનો ઉપયોગ કરે છે. આ વેબસાઇટનો ઉપયોગ ચાલુ રાખીને, તમે અમારી કૂકી નીતિ સાથે સંમત થાઓ છો.
જો તમારી પાસે ACS સભ્યપદ નંબર હોય, તો કૃપા કરીને તેને અહીં દાખલ કરો જેથી અમે આ એકાઉન્ટને તમારી સભ્યપદ સાથે લિંક કરી શકીએ. (વૈકલ્પિક)
ACS તમારી ગોપનીયતાને મહત્વ આપે છે. તમારી માહિતી સબમિટ કરીને, તમે C&EN ની મુલાકાત લઈ શકો છો અને અમારા સાપ્તાહિક સમાચાર માટે સબ્સ્ક્રાઇબ કરી શકો છો. અમે તમારા વાંચન અનુભવને સુધારવા માટે તમે પ્રદાન કરેલી માહિતીનો ઉપયોગ કરીએ છીએ, અને અમે ક્યારેય તમારો ડેટા તૃતીય-પક્ષ સભ્યોને વેચીશું નહીં.
2005 માં, ગ્રાહક માલની દિગ્ગજ કંપની કોલગેટ-પામોલિવે ફોનિક્સ બ્રાન્ડ્સને ફેબ અને ડાયનેમો જેવા ઉત્પાદનો વેચીને ઉત્તર અમેરિકાના લોન્ડ્રી ડિટર્જન્ટ વ્યવસાય છોડી દીધો. ત્રણ વર્ષ પછી, અન્ય ગ્રાહક માલની દિગ્ગજ કંપની, યુનિલિવરે, ઓલ અને વિસ્ક સહિતની તેની અમેરિકન ડિટર્જન્ટ પ્રોડક્ટ લાઇન સન પ્રોડક્ટ્સને વેચી દીધી.
બે નાની ખાનગી કંપનીઓને તેના વ્યવસાયના વેચાણથી યુએસ લોન્ડ્રી ડિટર્જન્ટમાં P&Gનું ઉચ્ચ કક્ષાનું બજાર લગભગ પડકારજનક બન્યું છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, પ્રોક્ટર એન્ડ ગેમ્બલે વિજય જાહેર કર્યો ન હતો.
ખરેખર, 2014 માં, પ્રોક્ટર એન્ડ ગેમ્બલ (P&G) ના તત્કાલીન CEO એલન જી. લાફલીએ યુનિલિવરના ઉપાડ પર અફસોસ વ્યક્ત કર્યો. તેમણે કહ્યું કે તેણે ડિટર્જન્ટ માર્કેટના મધ્યમ બજારને હરાવ્યું, જેના કારણે P&G ના ઉત્પાદનો મુખ્યત્વે ઉચ્ચ-અંતિમ બજારમાં કેન્દ્રિત થયા, જ્યારે ત્રણ સ્પર્ધકો સાથે લો-એન્ડ ઉત્પાદનો પૂરા પાડ્યા. પ્રોક્ટર એન્ડ ગેમ્બલ ટાઇડ અને ગેઇન જેવી જાણીતી બ્રાન્ડ્સનું માર્કેટર છે. તે યુએસ લોન્ડ્રી ડિટર્જન્ટ વ્યવસાયનો લગભગ 60% હિસ્સો ધરાવે છે, પરંતુ આ એક સ્થિર વ્યવસાય છે, અને કંપનીના ઉત્પાદનો અને તેના સ્પર્ધકો વચ્ચે ભાવમાં મોટો તફાવત છે.
એક વર્ષ પછી, તેની એક સ્પર્ધક, જર્મન કંપની હેન્કેલે બધું જ હલાવી દીધું. કંપનીએ તેનું ઉચ્ચ-ગુણવત્તાવાળું યુરોપિયન ડિટર્જન્ટ પર્સિલ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં રજૂ કર્યું, જે પહેલા ફક્ત વોલ-માર્ટ દ્વારા વેચાયું, અને પછી ટાર્ગેટ જેવા રિટેલર્સ પર લોન્ચ થયું. 2016 માં, હેન્કેલે સન પ્રોડક્ટ્સ ખરીદીને વસ્તુઓને વધુ મૂંઝવણમાં મૂકી.
પર્સિલના લોન્ચથી લોન્ડ્રી ડિટર્જન્ટ વ્યવસાયમાં નવજીવન આવ્યું છે, પરંતુ તે લેફલીની અપેક્ષા કરતા વધુ ઝડપી હોઈ શકે છે. ગયા મે મહિનામાં, જ્યારે "કન્ઝ્યુમર રિપોર્ટ" મેગેઝિને હેન્કેલના નવા ઉત્પાદનોમાંથી એક, પર્સિલ પ્રોક્લીન પાવર-લિક્વિડ 2in1, ને શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કરનાર અમેરિકન ડિટર્જન્ટ તરીકે નામ આપ્યું, ત્યારે તે અને અન્ય P&G અધિકારીઓ ચોંકી ગયા હશે. રાજ્યાભિષેક સમારોહએ ટાઇડને વર્ષોમાં પ્રથમ વખત બીજા સ્થાને ધકેલી દીધું.
પ્રોક્ટર એન્ડ ગેમ્બલ (ચેસ્ટન્ડ), પ્રોક્ટર એન્ડ ગેમ્બલ (પી એન્ડ જી) એ 2016 માં તેનું પ્રથમ મોટું ઉત્પાદન ટાઇડ અલ્ટ્રા સ્ટેન રિલીઝ ફરીથી બનાવ્યું. કંપનીએ કહ્યું કે તેણે સર્ફેક્ટન્ટ્સ ઉમેર્યા અને થોડું પાણી દૂર કર્યું, જેના પરિણામે એક ઘટ્ટ અને વધુ કેન્દ્રિત ફોર્મ્યુલા બન્યું જે ડાઘ દૂર કરવામાં સુધારો કરી શકે છે. મેગેઝિને જણાવ્યું હતું કે ઉત્પાદન અનુગામી કન્ઝ્યુમર રિપોર્ટ્સ વિશ્લેષણમાં યાદીમાં ટોચ પર હતું, જોકે તે આંકડાકીય રીતે મહત્વપૂર્ણ નથી.
કન્ઝ્યુમર રિપોર્ટ્સે તાજેતરમાં જ ટાઇડ પ્લસ અલ્ટ્રા સ્ટેન રિલીઝ એજન્ટ અને પર્સિલ પ્રોક્લીન પાવર-લિક્વિડ 2-ઇન-1 ને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં બે શ્રેષ્ઠ લોન્ડ્રી ડિટર્જન્ટ તરીકે સૂચિબદ્ધ કર્યા છે. C&EN આ સ્થિતિનું કારણ બનેલા ઘટકો, તેમજ તેમના ઉપયોગો અને ઉત્પાદકોની તપાસ કરશે.
કન્ઝ્યુમર રિપોર્ટ્સે તાજેતરમાં જ ટાઇડ પ્લસ અલ્ટ્રા સ્ટેન રિલીઝ એજન્ટ અને પર્સિલ પ્રોક્લીન પાવર-લિક્વિડ 2-ઇન-1 ને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં બે શ્રેષ્ઠ લોન્ડ્રી ડિટર્જન્ટ તરીકે સૂચિબદ્ધ કર્યા છે. C&EN આ સ્થિતિનું કારણ બનેલા ઘટકો, તેમજ તેમના ઉપયોગો અને ઉત્પાદકોની તપાસ કરશે.
હેન્કેલ ઉચ્ચ કક્ષાના લોન્ડ્રી ડિટર્જન્ટ ખરીદતા અમેરિકન ગ્રાહકો સામે P&G ને ગંભીરતાથી પડકારશે કે કેમ તે કહેવું હજુ વહેલું છે. પરંતુ જો P&G ના ફોર્મ્યુલેશન રસાયણશાસ્ત્રીઓ સ્પર્ધાના અભાવે આત્મસંતુષ્ટ લાગે છે, તો તેઓ ચોક્કસપણે દૂર થઈ જશે.
સર્ફેક્ટન્ટ સપ્લાયર પાયલટ કેમિકલના એપ્લિકેશન અને ટેકનિકલ સર્વિસ મેનેજર શોએબ આરિફે સમજાવ્યું કે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં, ટાઇડ અને પર્સિલ વ્યવસાય માટે ઉચ્ચ-ગુણવત્તાવાળા ઉત્પાદનો છે અને તેમને ચાર પ્રદર્શન સ્તરોમાં વિભાજિત કરી શકાય છે. વર્ષોથી, આરિફ અને અન્ય પાયલટ વૈજ્ઞાનિકોએ ઘણી હાઉસવેર કંપનીઓને નવા ડિટર્જન્ટ અને અન્ય સફાઈ ઉત્પાદનો બનાવવામાં મદદ કરી છે.
સસ્તા બજારમાં, તે ખૂબ જ આર્થિક ડિટર્જન્ટ છે. આરિફના મતે, તેમાં ફક્ત સસ્તું સર્ફેક્ટન્ટ હોઈ શકે છે, જેમ કે લીનિયર આલ્કિલ બેન્ઝીન સલ્ફોનેટ (LABS) તેમજ સ્વાદ અને રંગો. ઉત્પાદનના આગલા તબક્કામાં સર્ફેક્ટન્ટ સહાયકો અથવા બિલ્ડર્સ, જેમ કે સોડિયમ સાઇટ્રેટ, ટેકીફાયર અને બીજું સર્ફેક્ટન્ટ ઉમેરી શકાય છે.
LABS એક એનિઓનિક સર્ફેક્ટન્ટ છે, જે કાપડમાંથી કણો દૂર કરવામાં સારું છે અને સુતરાઉ કાપડ પર સારી રીતે કામ કરે છે. બીજું સામાન્ય સર્ફેક્ટન્ટ ઇથેનોલ ઇથોક્સીલેટ છે, જે એક નોન-આયોનિક સર્ફેક્ટન્ટ છે, જે LABS કરતાં વધુ અસરકારક છે, ખાસ કરીને કૃત્રિમ રેસામાંથી ગ્રીસ અને ગંદકી દૂર કરવા માટે.
ત્રીજા સ્તરમાં, ફોર્મ્યુલેટર થોડી ઓછી કિંમતે ઓપ્ટિકલ બ્રાઇટનર્સ ઉમેરી શકે છે. આ ઓપ્ટિકલ બ્રાઇટનર્સ અલ્ટ્રાવાયોલેટ પ્રકાશને શોષી લે છે અને કપડાંને વધુ તેજસ્વી બનાવવા માટે તેને વાદળી વિસ્તારમાં છોડે છે. આવા ફોર્મ્યુલેશનમાં વધુ સારા સર્ફેક્ટન્ટ્સ, ચેલેટીંગ એજન્ટ્સ, અન્ય બિલ્ડર્સ અને એન્ટિ-રીડિપોઝિશન પોલિમર ઘણીવાર જોવા મળે છે, જે ધોવાના પાણીમાંથી ગંદકીને ફસાવી શકે છે જેથી તેને ફરીથી ફેબ્રિક પર જમા થતી અટકાવી શકાય.
સૌથી મોંઘા ડિટર્જન્ટમાં ઉચ્ચ સર્ફેક્ટન્ટ લોડિંગ અને વિવિધ પ્રકારના અન્ય સર્ફેક્ટન્ટ્સ હોય છે, જેમ કે આલ્કોહોલ સલ્ફેટ્સ, આલ્કોહોલ ઇથોક્સી સલ્ફેટ્સ, એમાઇન ઓક્સાઇડ્સ, ફેટી એસિડ સાબુ અને કેશન્સ. વિદેશી માટી કેપ્ચર પોલિમર (કેટલાક પ્રોક્ટર એન્ડ ગેમ્બલ અને હેન્કેલ જેવી કંપનીઓ માટે તૈયાર કરાયેલા) અને ઉત્સેચકો પણ આ શ્રેણીમાં આવે છે.
જોકે, આરિફ ચેતવણી આપે છે કે ઘટકોનો સંચય પોતાના પડકારો લાવે છે. અમુક હદ સુધી, ડિટર્જન્ટ ફોર્મ્યુલેશન એક વિજ્ઞાન છે, અને રસાયણશાસ્ત્રીઓ રાસાયણિક ઘટકોની ગુણવત્તા જાણે છે, જેમ કે સર્ફેક્ટન્ટ્સની સપાટીની પ્રવૃત્તિ.
તેમણે સમજાવ્યું: "જોકે, એકવાર ફોર્મ્યુલા વિકસિત થઈ જાય, પછી આ બધી બાબતો એકબીજાને અસર કરશે, અને તમે ચોક્કસ આગાહી કરી શકતા નથી કે અંતિમ ફોર્મ્યુલા શું કરશે." "વાસ્તવિક જીવનમાં તે કામ કરે છે તેની ખાતરી કરવા માટે તમારે હજુ પણ પરીક્ષણ કરવું પડશે."
ઉદાહરણ તરીકે, સર્ફેક્ટન્ટ્સ અને બિલ્ડર્સ એન્ઝાઇમ પ્રવૃત્તિને અટકાવી શકે છે, આરિફે કહ્યું. ડિટર્જન્ટ ફોર્મ્યુલેટર આ સમસ્યાને ઉકેલવા માટે એન્ઝાઇમ સ્ટેબિલાઇઝર્સ (જેમ કે સોડિયમ બોરેટ અને કેલ્શિયમ ફોર્મેટ) નો ઉપયોગ કરી શકે છે.
બેટેલના વર્લ્ડ ડિટર્જન્ટ પ્રોજેક્ટના મુખ્ય સંશોધન વૈજ્ઞાનિક ફ્રાન્કો પાલાએ ધ્યાન દોર્યું કે પ્રીમિયમ ડિટર્જન્ટ બ્રાન્ડ્સમાં જોવા મળતી ઉચ્ચ સર્ફેક્ટન્ટ સામગ્રી પણ સમસ્યાઓનું કારણ બની શકે છે. "આટલી ઊંચી સાંદ્રતામાં આટલા બધા સર્ફેક્ટન્ટ્સ ઉમેરવાનું સરળ નથી," પાલાએ સમજાવ્યું. દ્રાવ્યતા એક સમસ્યા બની જાય છે, અને સર્ફેક્ટન્ટ્સ વચ્ચે ખરાબ ક્રિયાપ્રતિક્રિયાઓ પણ એક સમસ્યા બની જાય છે.
પાલાની આગેવાની હેઠળનો મલ્ટિ-ક્લાયન્ટ બેટેલ પ્રોગ્રામ 1990 ના દાયકાની શરૂઆતમાં મુખ્ય વૈશ્વિક સફાઈ ઉત્પાદન બ્રાન્ડ્સની રચનાનું વિશ્લેષણ કરીને શરૂ થયો હતો. બેટેલ બ્રાન્ડ માલિકો અને કાચા માલના સપ્લાયર્સને ઘટકોની સૂચિથી આગળ વધવામાં મદદ કરવા માટે વૈજ્ઞાનિક સાધનોની શ્રેણીનો ઉપયોગ કરે છે, ઉદાહરણ તરીકે, સર્ફેક્ટન્ટ્સના ઇથોક્સિલેશનની ડિગ્રી અથવા સર્ફેક્ટન્ટ બેકબોન રેખીય છે કે શાખાવાળું છે તે સમજવા માટે.
પેરાએ ​​જણાવ્યું હતું કે આજે, પોલિમર ડિટર્જન્ટ ઘટકોમાં નવીનતાનો એક મહત્વપૂર્ણ સ્ત્રોત છે. ઉદાહરણ તરીકે, ટાઇડ અને પર્સિલ બંને ઉત્પાદનોમાં પોલિઇથિલિનાઇમાઇન ઇથોક્સીલેટ હોય છે, જે પ્રોક્ટર એન્ડ ગેમ્બલ માટે BASF દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલ ગંદકી-શોષક પોલિમર છે, પરંતુ હવે તે ડિટર્જન્ટ ઉત્પાદકો માટે વધુ વ્યાપકપણે ઉપલબ્ધ છે.
પાલાએ ધ્યાન દોર્યું કે ટેરેફ્થાલિક એસિડ કોપોલિમર્સ કેટલાક ઉચ્ચ-ગુણવત્તાવાળા ડિટર્જન્ટમાં પણ જોવા મળે છે, જે ધોવાની પ્રક્રિયા દરમિયાન ફેબ્રિકને ઢાંકી દેશે, જેનાથી પછીની ધોવાની પ્રક્રિયા દરમિયાન ડાઘ અને ગંદકી દૂર કરવાનું સરળ બનશે. બેટેલ પોલિમરને અલગ કરવા માટે જેલ પરમીએશન ક્રોમેટોગ્રાફી જેવા સાધનોનો ઉપયોગ કરે છે અને પછી તેમની રચના નક્કી કરવા માટે ઇન્ફ્રારેડ સ્પેક્ટ્રોસ્કોપીનો ઉપયોગ કરે છે.
બેટેલ પ્રોગ્રામ ઉત્સેચકો પર પણ ખૂબ ધ્યાન આપે છે, જે બાયોટેક ઉત્પાદનો છે જેમાં ઉત્પાદકો દર વર્ષે સુધારો કરતા રહે છે. ઉત્સેચકની પ્રવૃત્તિનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે, પાલાની ટીમે ઉત્સેચકને ક્રોમોફોર ધરાવતા સબસ્ટ્રેટમાં ખુલ્લા પાડ્યા. જ્યારે ઉત્સેચક સબસ્ટ્રેટને ડિગ્રેડ કરે છે, ત્યારે ક્રોમોફોર મુક્ત થાય છે અને શોષણ અથવા ફ્લોરોસેન્સ સ્પેક્ટ્રોસ્કોપી દ્વારા માપવામાં આવે છે.
૧૯૬૦ ના દાયકાના અંતમાં ડિટર્જન્ટમાં ઉમેરવામાં આવેલા પ્રથમ ઉત્સેચકો પ્રોટીન પર હુમલો કરતા પ્રોટીઝ હતા. પાછળથી શસ્ત્રાગારમાં ઉમેરવામાં આવેલા ઉત્સેચકોમાં એમીલેઝનો સમાવેશ થાય છે, જે સ્ટાર્ચનું વિઘટન કરે છે, અને મન્નાનેઝ, જે ગુવાર ગમ માટે જાડા પદાર્થોને ઘટાડે છે. જ્યારે ગુવાર ધરાવતા ખોરાક (જેમ કે આઈસ્ક્રીમ અને બરબેક્યુ સોસ) કપડાં પર ઢોળાય છે, ત્યારે ચ્યુઇંગ ગમ ધોવા પછી પણ કપડાં પર રહેશે. તે કાપડમાં જડિત હોય છે અને દાણાદાર ગંદકી માટે ગુંદરની જેમ ઉપયોગમાં લેવાય છે, જેનાથી એવા ડાઘ બને છે જે દૂર કરવા મુશ્કેલ હોય છે.
પર્સિલ પ્રોક્લીન પાવર-લિક્વિડ 2in1 અને ટાઇડ અલ્ટ્રા સ્ટેન રિલીઝ બંનેમાં પ્રોટીઝ, એમીલેઝ અને મેનાનેઝ હોય છે.
પર્સિલમાં લિપેઝ (જે ચરબીનું વિઘટન કરી શકે છે) અને સેલ્યુલેઝ (જે કપાસના રેસામાં ચોક્કસ ગ્લાયકોસિડિક બોન્ડને હાઇડ્રોલાઇઝ કરીને પરોક્ષ રીતે સાફ કરી શકાય છે) પણ હોય છે જેથી ફાઇબર સાથે જોડાયેલી ગંદકી દૂર થાય. સેલ્યુલેઝ કપાસને નરમ પણ કરી શકે છે અને તેના રંગની તેજસ્વીતામાં સુધારો કરી શકે છે. તે જ સમયે, પેટન્ટ દસ્તાવેજો અનુસાર, ભરતી ડિટર્જન્ટનું વિશિષ્ટ લક્ષણ ગ્લુકેનેઝ છે, જે પોલિસેકરાઇડ્સનું વિઘટન કરી શકે છે જેને એમીલેઝ ડિગ્રેડ કરી શકતું નથી.
નોવોઝાઇમ્સ અને ડ્યુપોન્ટ લાંબા સમયથી ઉત્સેચકોના મુખ્ય ઉત્પાદકો છે, પરંતુ BASF એ તાજેતરમાં પ્રોટીઝના રૂપમાં વ્યવસાયમાં પ્રવેશ કર્યો છે. ગયા પાનખરમાં જર્મનીમાં આયોજિત સફાઈ ઉત્પાદનો પરિષદમાં, BASF એ તેના નવા પ્રોટીઝ અને પોલિઇથિલિનાઇમાઇન ઇથોક્સીલેટના સંયોજનને પ્રોત્સાહન આપ્યું, અને કહ્યું કે આ મિશ્રણ એવા ગ્રાહકો માટે ઉન્નત કામગીરી પ્રદાન કરે છે જેઓ ઓછા તાપમાને ધોવા માટે ડિટર્જન્ટ બનાવવા માંગે છે.
હકીકતમાં, આરિફ અને અન્ય બજાર નિરીક્ષકો કહે છે કે ડિટર્જન્ટ ઉત્પાદકોને કુદરતી સ્ત્રોતોમાંથી ઓછી ઉર્જા વપરાશ અથવા પર્યાવરણીય સંરક્ષણની જરૂર હોય તેવા ઘટકો બનાવવાની મંજૂરી આપવી એ ઉદ્યોગમાં આગામી સીમા છે. ગયા વર્ષે મે મહિનામાં, P&G એ ટાઇડ પર્ક્લીન લોન્ચ કર્યું, જે તેના આઇકોનિક બ્રાન્ડનું એક સંસ્કરણ છે, જેમાં 65% ઘટકો છોડમાંથી આવે છે. ત્યારબાદ, ઓક્ટોબરમાં, યુનિલિવરે યુએસ ડિટર્જન્ટ બજારમાં ફરીથી પ્રવેશ કરવા માટે પ્લાન્ટ ડિટર્જન્ટ અને અન્ય સફાઈ ઉત્પાદનોના ઉત્પાદક, સેવન્થ જનરેશનને હસ્તગત કરી.
શ્રેષ્ઠ ઘટકોને એવોર્ડ વિજેતા ડિટર્જન્ટમાં રૂપાંતરિત કરવું હંમેશા એક પડકાર હોય છે, તેમ છતાં, "આજનો ટ્રેન્ડ વધુ કુદરતી છે," આરિફે કહ્યું. "ગ્રાહકો પૂછી રહ્યા છે કે, 'આપણે કુદરતી ઉત્પાદનો કેવી રીતે બનાવી શકીએ જે માનવો અને પર્યાવરણ માટે ઓછા ઝેરી હોય, પરંતુ તેમ છતાં સારું પ્રદર્શન કરે?"